Saldırganlık Ölçeği Türkiye'ye Uyarlandı

Karabük Üniversitesinde (KBÜ) yürütülen projeyle, bireylerin belirsiz sosyal karşılaşmaları düşmanca yorumlama eğilimi ve saldırganlık davranışlarını değerlendirmeye yönelik yurt dışında geliştirilen ölçek Türkiye'ye uyarlandı.KBÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü Araştırma Görevlisi Mustafa Talha Türel'in yürütücülüğünde gerçekleştirilen TÜBİTAK destekli projeyle, "Video Tabanlı Sosyal-Duygusal Bilgi İşleme Ölçeği"nin (SBİ-Ö) Türk kültürüne adaptasyonu ve psikometrik özellikleri incelendi.TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Programı kapsamında gerçekleştirilen çalışmada, bireylerin saldırganlık davranışlarının altında yatan bilişsel süreçlerin incelenmesine yönelik yurt dışında geliştirilen ölçek Türkçeye ve Türkiye'nin kültürel yapısına uyarlandı.Türel, AA muhabirine, projenin gelişmesinde ve ilerlemesinde katkıları olan proje danışmanı Prof.

Dr. Özden Yalçınkaya Alkar'a teşekkür etti.Projenin sosyal-duygusal bilgi işlem modelini ele alan bir ölçeğin adaptasyonunu içerdiğini belirten Türel, "Günümüzde saldırganlık ve şiddet davranışları sarmal gibi artmaktadır. Biz de bu artan şiddet ve saldırganlığa yönelik bireylerin bilişsel fonksiyonlarını, yani zihin dünyasını anlamaya çalışıyoruz.

Bunu anlarken de sosyal-duygusal bilgi işlem modeli karşımıza çıkıyor. Belirsiz veya negatif sosyal karşılaşmalara yönelik, salt gerçeklikteki yani dışarıdaki kişinin, gerçeklikten farklı olarak kendi yorumlamasına bağlı olarak saldırganlığı içselleştirmesinden bahsediyoruz. Buna düşmanca atıf yanlılığı diyoruz." diye konuştu.Psikiyatri profesörü Emil Coccaro ve arkadaşlarının yaptığı çalışma sonucu bir ölçüm materyali geliştirildiğini bildiren Türel, çalışmayla, ölçüm materyalini Türkiye'ye ve Türk kültürüne kazandırma amacı güttüklerini ifade etti.Türel, ölçeğin 8 belirsiz sosyal ipucu içeren hikayeden oluştuğunu anlatarak, "Bu hikayeler olumsuz sosyal karşılaşmaları ve belirsiz niyetleri içeriyor.

Ölçeğin dil çevirisini yaptık. Kültürel bağlamda o hikayeleri oturtmak lazımdı çünkü yurt dışındaki kültürel bağlamla bizdeki hikayelerin kültürel bağlamı farklı olacaktı. Bunlar için de ölçeği belli prosedürlerden geçirdik.

Uzman görüşleri alarak kapsam geçerliğini sağladık. Bunu TÜBİTAK projesinden aldığımız maddi destek kapsamında bir firmayla anlaşarak videoların çekilmesini sağladık." şeklinde konuştu.Videoların görsel-işitsel dönüşümünü gerçekleştirdiklerini aktaran Türel, aynı zamanda diğer psikometrik yapıları da ölçtüklerini, ölçeğin en az iki grubu ayrıştıracak şekilde ölçüm yapabildiğini kaydetti.Ölçeğin yüksek ve düşük saldırganlık düzeyine sahip bireyleri ayrıştırabildiğini belirten Türel, "Ölçeğimiz ile saldırganlık ölçümü arasında yüksek ilişki bulunması, ölçeğimizin çalıştığını gösterdi.

Bu sayede ülkemize modern, geliştirilmiş bir ölçeği de kazandırmış bulunuyoruz. Umuyoruz ki bu çalışma alanda bir temel oluşturur ve diğer projelere de kapı açar." ifadesini kullandı.Türel, Rektör Prof. Dr. Fatih Kırışık'a verdiği desteklerden dolayı teşekkür etti.